-
Bu tarz problemlerin temelinde zihnimizdeki tanrı tasavvuru ve metin arasındaki çatışma olduğunu düşünüyorum.
Tanrı konuşur mu?
Tanrı bir ritüel emreder mi?
Bir ritüel emretmesinin illeti-sebebi nedir?
Zikrin ya da ritüelin insana ne faydası var?
Tanrının hiçbir şeye ihtiyacı yoksa ritüeli neden emreder?
Gibi problemlerin dolaylı olarak metni tahlil ederken zorlama tevil-soyutlama ya da aşırı lafızcı literal okuma gibi yönlere savruluyoruz.
Kurandan ritüel çıkmaz diyen birinin tanrı tasavvuruyla kurandaki salat ritüeldir diyen adamın tasavvuru genelde aynı değildir.
O yüzden doğru bir metodolojiyle tamamen yöntemini Kur'an'a dayandıran bir yöntemle tahlil edip bu doğrultuda hareket etmenin önemli olduğunu düşünüyorum.
Kur'an'ın tanrı anlatısıyla kafamızdaki tanrı tasavvuru çatıştığında zorlama tevil hareketlerine girip bence olayı bağlamından koparıyoruz.
O yüzden dönemin şartları, Kur'an'ın indiği tarihte hükümlerin tatbiki, sebebi nüzul gibi olguları bir kenara atarak sadece kafamızdaki taslağa metni uyduruyoruz gibi geliyor bana.
Ve bu bence kendini kandırmaca, samimiyetsiz bir yaklaşım.